संगणकाचे तोटे | Disadvantages Of Computer In Marathi

संगणकाचे तोटे

संगणकाचे तोटे : आधुनिक युगात, संगणक आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे, ज्यामुळे आपण संवाद साधण्याच्या, कार्य करण्याच्या आणि माहितीवर प्रवेश करण्याच्या पद्धतीमध्ये क्रांती घडवून आणली आहे. तथापि, त्यांच्या असंख्य फायद्यांबरोबरच, संगणक अनेक तोटे देखील आणतात ज्याचा काळजीपूर्वक विचार करणे आवश्यक आहे. हे सर्वसमावेशक विश्लेषण संगणकाच्या बहुआयामी दोषांचा शोध घेते, ज्यामध्ये आरोग्यविषयक परिणाम, सामाजिक परिणाम, पर्यावरणविषयक चिंता, आर्थिक परिणाम आणि सुरक्षा समस्या यासारख्या पैलूंचा समावेश होतो.

तोटे  स्पष्टीकरण
1. किंमत संगणक आणि त्यांचे घटक महाग असू शकतात, विशेषत: उच्च-कार्यक्षमता मॉडेलसाठी.
2. देखभाल योग्य कार्य सुनिश्चित करण्यासाठी आणि हार्डवेअर/सॉफ्टवेअरच्या समस्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी नियमित देखभाल आवश्यक आहे.
3. सुरक्षा जोखीम संगणक व्हायरस, मालवेयर आणि सायबरॅटॅकसाठी असुरक्षित आहेत, जे डेटा आणि गोपनीयतेशी तडजोड करू शकतात.
4. शिकणे वक्र संगणक आणि सॉफ्टवेअर प्रभावीपणे कसे वापरावे हे शिकणे काही व्यक्तींना आव्हानात्मक वाटू शकते.
5. आरोग्याच्या समस्या दीर्घकाळापर्यंत संगणकाच्या वापरामुळे डोळ्यांचा ताण, पुनरावृत्ती ताण इजा आणि आसीन जीवनशैलीशी संबंधित समस्या यासारख्या आरोग्याच्या समस्या उद्भवू शकतात.
6. अवलंबन संगणकावरील अतिरेकीपणामुळे गंभीर विचारसरणी आणि मानवी संवाद कमी होऊ शकतात.
7. पर्यावरणीय प्रभाव संगणक घटकांचे उत्पादन आणि विल्हेवाट लावण्यामुळे पर्यावरणीय परिणाम नकारात्मक होऊ शकतात.
8. सॉफ्टवेअर सुसंगतता भिन्न सॉफ्टवेअर वापरताना किंवा नवीन सिस्टमवर जुने प्रोग्राम चालविण्याचा प्रयत्न करताना सुसंगततेचे प्रश्न उद्भवू शकतात.
9. गोपनीयता चिंता संगणक वैयक्तिक माहितीचा मागोवा घेऊ शकतात आणि संग्रहित करू शकतात, ज्यामुळे योग्यरित्या व्यवस्थापित न झाल्यास गोपनीयता चिंता उद्भवू शकते.
10. वीज वापर उच्च-कार्यक्षमता संगणक उर्जा खर्च आणि पर्यावरणीय समस्यांना हातभार लावतात.

Disadvantages Of Computer In Marathi

१. आरोग्य परिणाम:

अ. बैठी जीवनशैली:

संगणकाच्या आगमनामुळे अधिक बैठी जीवनशैली झाली आहे, ज्यामुळे लठ्ठपणा, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग आणि मस्क्यूकोस्केलेटल विकार यासारख्या विविध आरोग्य समस्यांना हातभार लागला आहे. कॉम्प्युटर स्क्रीनसमोर दीर्घकाळ बसल्याने शारीरिक हालचाली कमी होतात, ज्यामुळे एकूणच फिटनेस पातळी कमी होते.

ब. डोळ्यांचा ताण आणि व्हिज्युअल अस्वस्थता:

संगणकाच्या स्क्रीनच्या सतत संपर्कात राहिल्याने डोळ्यांवर ताण, डिजिटल डोळ्यांचा थकवा आणि अगदी कॉम्प्युटर व्हिजन सिंड्रोम होऊ शकतो. उत्सर्जित होणारा निळा प्रकाश झोपेच्या पद्धतींमध्ये व्यत्यय आणू शकतो आणि रेटिनल पेशींना संभाव्य हानी पोहोचवू शकतो, ज्यामुळे दीर्घकालीन दृष्टी समस्या उद्भवू शकतात.

  1. रिपीटेटिव्ह स्ट्रेन इंज्युरीज (RSIs): टायपिंग करताना किंवा माउस वापरताना वारंवार होणाऱ्या हालचालींमुळे कार्पल टनल सिंड्रोम, टेंडिनाइटिस आणि इतर अर्गोनॉमिक-संबंधित जखमा सारख्या RSI होऊ शकतात, ज्यामुळे अस्वस्थता निर्माण होते आणि उत्पादनात अडथळा येतो.
  2. रेडिएशन एक्सपोजर: इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक रेडिएशन उत्सर्जित करतात आणि जरी आधुनिक मानके आणि डिझाईन्सने जोखीम कमी केली असली तरी, दीर्घकाळापर्यंत आणि जवळच्या एक्सपोजरमुळे संभाव्य आरोग्यावरील परिणामांबद्दल चिंता निर्माण होऊ शकते.

२. सामाजिक परिणाम:

अ. समोरासमोर संवाद कमी:

संवादासाठी संगणकावरील वाढत्या अवलंबनामुळे समोरासमोर संवाद कमी झाला आहे. यामुळे सामाजिक कौशल्ये कमी होतात, भावनिक अभिव्यक्तीमध्ये अडथळा येतो आणि अगदी एकाकीपणा येतो.

ब. सायबर धमकी आणि ऑनलाइन छळ:

डिजिटल क्षेत्राने सायबर धमकी आणि ऑनलाइन छळ वाढण्यास सक्षम केले आहे, ज्यामुळे पीडितांना मानसिक त्रास आणि भावनिक आघात होतो. संगणकाद्वारे प्रदान केलेली निनावीपणा या नकारात्मक वर्तनांना वाढवू शकते.

1 डिजिटल व्यसनाधीनता:

संगणकाच्या अत्यधिक वापरामुळे डिजिटल व्यसन होऊ शकते, ज्याचे वैशिष्ट्य ऑनलाइन राहण्याची अनियंत्रित इच्छा, वास्तविक जीवनातील जबाबदाऱ्या आणि नातेसंबंधांकडे दुर्लक्ष करणे.

2  गोपनीयतेचे नुकसान:

संगणकांनी डेटा गोपनीयता आणि सुरक्षिततेबद्दल चिंता वाढवली आहे. आम्ही मागे सोडलेल्या डिजिटल ट्रेलचा दुर्भावनापूर्ण कलाकारांद्वारे शोषण केला जाऊ शकतो किंवा अनवधानाने सामायिक केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे वैयक्तिक गोपनीयतेचा भंग होतो.

३. पर्यावरणविषयक चिंता:

अ. इलेक्ट्रॉनिक कचरा:

तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीच्या जलद गतीमुळे संगणक वारंवार अप्रचलित होतो, ज्यामुळे इलेक्ट्रॉनिक कचरा मोठ्या प्रमाणात होतो. अशा कचर्‍याची अयोग्य विल्हेवाट लावल्यास घातक पदार्थांच्या उपस्थितीमुळे हानिकारक पर्यावरणीय परिणाम होऊ शकतात.

ब. ऊर्जेचा वापर:

संगणक आणि डेटा केंद्रे मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा वापरतात, ज्यामुळे हरितगृह वायू उत्सर्जन आणि ग्लोबल वार्मिंगमध्ये योगदान होते. उत्पादन, वाहतूक आणि संगणकाच्या सतत वापरासाठी आवश्यक असलेल्या ऊर्जेचा पर्यावरणावर लक्षणीय परिणाम होतो.

४. आर्थिक परिणाम:

अ. जॉब डिस्प्लेसमेंट:

ऑटोमेशन आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस, कॉम्प्युटरद्वारे सुसूत्रता, यामुळे काही नोकरीच्या भूमिकांचे विस्थापन झाले आहे, विशेषत: ज्या नियमित कामांचा समावेश आहे. यामुळे बेरोजगारी निर्माण होऊ शकते आणि विकसित होत असलेल्या नोकरीच्या बाजारपेठेसाठी नवीन कौशल्ये आत्मसात करण्याची व्यक्तींची गरज निर्माण होऊ शकते.

ब. प्रारंभिक खर्च आणि देखभाल:

संगणक, सॉफ्टवेअर आणि उपकरणे खरेदी करण्याची किंमत काही व्यक्ती आणि व्यवसायांसाठी प्रतिबंधात्मक असू शकते. याव्यतिरिक्त, चालू देखभाल आणि सुधारणा आर्थिक भार वाढण्यास हातभार लावतात.

  1. डिजिटल डिवाइड:

समाजातील आर्थिक असमानता डिजिटल डिव्हाईडमध्ये परावर्तित होते, जिथे मर्यादित आर्थिक संसाधने असलेल्या व्यक्ती संगणक आणि इंटरनेटचे फायदे मिळवू शकत नाहीत. हे शिक्षण, रोजगार आणि माहितीच्या प्रवेशामध्ये विद्यमान असमानता वाढवते.

५. सुरक्षा समस्या:

अ. सायबरसुरक्षा धोके:

संगणक आणि इंटरनेटचे परस्परांशी जोडलेले स्वरूप वापरकर्त्यांना व्हायरस, मालवेअर, फिशिंग हल्ले आणि डेटा भंग यांसारख्या विविध सायबर सुरक्षा धोक्यांना सामोरे जाते. या धमक्या संवेदनशील माहितीशी तडजोड करू शकतात आणि आर्थिक नुकसान होऊ शकतात.

ब. ओळख चोरी:

संगणक ओळख चोरीसाठी मार्ग प्रदान करतात, जेथे वैयक्तिक आणि आर्थिक माहितीची चोरी आणि गैरवापर केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे पीडितांना महत्त्वपूर्ण आर्थिक आणि भावनिक त्रास होतो.

  1. डेटा गमावणे:

संगणक डेटाचे कार्यक्षम संचयन सक्षम करत असताना, ते हार्डवेअर अपयश, सॉफ्टवेअर ग्लिच आणि सायबर हल्ल्यांमुळे डेटा गमावण्यास देखील संवेदनाक्षम असतात. अपर्याप्त बॅकअप पद्धतींमुळे मौल्यवान माहितीचे अपरिवर्तनीय नुकसान होऊ शकते.

शेवटी, संगणकाने जगाचे विलक्षण बदल घडवून आणले असले तरी ते त्यांच्या गैरसोयींशिवाय नाहीत. आरोग्यविषयक परिणाम आणि सामाजिक परिणामांपासून ते पर्यावरणीय चिंता, आर्थिक परिणाम आणि सुरक्षितता समस्यांपर्यंत, या कमतरता आपल्याला जबाबदार आणि सजग वापराच्या गरजेची आठवण करून देतात. या आव्हानांसह संगणकाच्या फायद्यांचा समतोल साधण्यासाठी विचारपूर्वक विचार करणे आणि त्यांचे नकारात्मक प्रभाव कमी करण्यासाठी सक्रिय उपाय आवश्यक आहेत.

प्रश्न: संगणकाचा वापर पर्यावरणविषयक चिंतांमध्ये कसा योगदान देतो?

A: संगणक प्रामुख्याने दोन प्रकारे पर्यावरणीय समस्यांमध्ये योगदान देतात:

  1. इलेक्ट्रॉनिक कचरा:

वेगवान तांत्रिक प्रगती आणि अप्रचलिततेमुळे कालबाह्य संगणक आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांची विल्हेवाट लावली जाते, परिणामी इलेक्ट्रॉनिक कचरा (ई-कचरा) होतो. इलेक्ट्रॉनिक घटकांमध्ये असलेल्या शिसे, पारा आणि कॅडमियमसारख्या घातक पदार्थांमुळे अयोग्य विल्हेवाट लावल्याने पर्यावरणाचे प्रदूषण होऊ शकते.

  1. ऊर्जा वापर:

संगणक आणि डेटा केंद्रांना उत्पादन, वापर आणि थंड करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात ऊर्जेची आवश्यकता असते. हा ऊर्जेचा वापर हरितगृह वायू उत्सर्जन आणि ग्लोबल वार्मिंगमध्ये योगदान देतो, कारण ऊर्जा बहुतेक वेळा जीवाश्म इंधनातून येते.

प्रश्न: संगणकाच्या अत्यधिक वापराचे सामाजिक परिणाम काय आहेत?

A: संगणकाच्या अत्याधिक वापरामुळे अनेक सामाजिक परिणाम होऊ शकतात, यासह:

  1. कमी झालेला समोरासमोर संवाद:

जे लोक संगणकावर जास्त वेळ घालवतात ते समोरासमोरील संवादात कमी गुंतू शकतात, ज्यामुळे सामाजिक कौशल्ये कमी होतात आणि गैर-मौखिक संकेत समजण्यात अडचणी येतात.

  1. डिजिटल व्यसन:

संगणकाच्या अत्यधिक वापरामुळे डिजिटल व्यसन होऊ शकते, जेथे व्यक्ती वास्तविक जीवनातील नातेसंबंध आणि जबाबदाऱ्यांपेक्षा ऑनलाइन क्रियाकलापांना प्राधान्य देतात.

  1. सायबर धमकी आणि ऑनलाइन छळ:

डिजिटल जग सायबर धमकी आणि ऑनलाइन छळ करण्यास सक्षम करते, ज्यामुळे पीडितांना भावनिक त्रास होतो. संगणकाद्वारे प्रदान केलेली निनावीपणा या नकारात्मक वर्तनांना वाढवू शकते.

  1. गोपनीयतेची चिंता:

वैयक्तिक माहिती ऑनलाइन शेअर केल्याने गोपनीयतेचे नुकसान होऊ शकते, कारण दुर्भावनापूर्ण कलाकारांकडून डेटाचा गैरवापर केला जाऊ शकतो किंवा सार्वजनिक प्लॅटफॉर्मवर अनवधानाने शेअर केला जाऊ शकतो.

प्रश्न: संगणकाचा रोजगार आणि नोकरी वर कसा परिणाम होतो?

A: संगणकांचे रोजगार आणि नोकरी वर सकारात्मक आणि नकारात्मक असे दोन्ही परिणाम होतात:

  1. नोकरी विस्थापन:

ऑटोमेशन आणि संगणकाद्वारे समर्थित कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे नोकरीच्या काही भूमिकांचे विस्थापन झाले आहे, विशेषत: नियमित आणि पुनरावृत्ती होणारी कार्ये. यामुळे त्या भूमिकेतील व्यक्तींसाठी बेरोजगारी होऊ शकते.

  1. कौशल्य आवश्यकता:

विकसित होत असलेल्या जॉब मार्केटला तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीसह राहण्यासाठी नवीन कौशल्यांची आवश्यकता आहे. ज्यांना ही कौशल्ये प्राप्त होत नाहीत त्यांना योग्य रोजगार शोधण्यात अडचणी येऊ शकतात.

  1. डिजिटल डिवाइड:

समाजातील आर्थिक असमानता डिजिटल डिव्हाईडमध्ये परावर्तित होते, जिथे मर्यादित संसाधने असलेल्या व्यक्तींना संगणक आणि इंटरनेटचा वापर करण्यासाठी संघर्ष करावा लागतो, त्यामुळे शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधींमध्ये अडथळे येतात.

प्रश्न: संगणकाच्या वापराशी संबंधित सुरक्षा समस्या काय आहेत?

A: संगणक विविध सुरक्षा समस्यांसाठी असुरक्षित आहेत, यासह:

  1. सायबरसुरक्षा धोके:

इंटरनेटशी कनेक्ट केलेले संगणक व्हायरस, मालवेअर आणि फिशिंग हल्ल्यांच्या संपर्कात आहेत जे डेटा सुरक्षिततेशी तडजोड करू शकतात, वैयक्तिक माहिती चोरू शकतात आणि आर्थिक नुकसान करू शकतात.

  1. ओळख चोरी:

संगणक ओळख चोरीचे मार्ग प्रदान करतात, जेथे वैयक्तिक आणि आर्थिक माहितीची चोरी आणि गैरवापर केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे पीडितांना महत्त्वपूर्ण आर्थिक आणि भावनिक त्रास होतो.

  1. डेटा लॉस:

योग्य बॅकअप उपाय न केल्यास संगणकांना हार्डवेअर बिघाड, सॉफ्टवेअर ग्लिचेस आणि सायबर हल्ल्यांचा अनुभव येऊ शकतो ज्यामुळे मौल्यवान डेटा नष्ट होऊ शकतो.

Leave a Comment